Pafos , miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru, ważny ośrodek turystyczny. Czwarte największe miasto kraju.

W starożytności istniały tu dwie osady Pafos Palaia (starogr. Πάφος Παλαιά - Stare Pafos) i Pafos Nea (starogr. Πάφος Νέα - Nowe Pafos). Dzisiaj zamieszkane jest Nowe Pafos.

Według mitologii greckiej u wybrzeży Pafos narodziła się z morskiej piany bogini miłości Afrodyta.

Cypr jesto podzielony 6 dystryktów (okręgów) (gr. επαρχίες), nazwy pochodzą od nazw miast, które są stolicami dystryktów. Famagusta, Kyrenia, Larnaka, Limassol, Nikozja, Pafos; uwaga - do obszarów pod administracją turecką zalicza się Kyrenia oraz części dystryktów Famagusta (większość dystryktu), Nikozja (ok. 1/3 dystryktu) i Larnaka (niewielki fragment). Konstytucyjna gwarancja podziału. W praktyce 2 z nich w całości pod władzą Republiki Cypryjskiej. 1 w całości pod władzą Cypru Północnego. Reszta podzielona. Dystrykty mają charakter bardziej władzy administracyjnej państwowej, rządowej niż samorządowej. Naczelnik dystryktu reprezentuje rząd z Nikozji. Okręgi dzielą się na gminy samorządowe. Podział na gminy miejskie i wiejskie. Dodatkowo tzw. jednostki specjalne, objęte specjalnymi rządowymi programami rozwojowymi. W gminach miejskich: Rada Miejska wybierana przez mieszkańców. Podobnie wybierany burmistrz. W obu przypadkach kadencja 5 letnia. W gminach wiejskich wybierany Zarząd. Na terenie Cypru znajdują się również dwie brytyjskie bazy wojskowe Akrotiri oraz Dhekelia nie wchodzące w skład Republiki Cypryjskiej i stanowiące dwa osobne terytoria zależne Wielkiej Brytanii.

Na południu banki są czynne w godz. 8.30-12.30 od poniedziałku do piątku, a także w poniedziałek od 15.15 do 16.45 (zimą). W miejscach, gdzie koncentruje się ruch turystyczny wiele oddziałów pracuje także po południu od wtorku do piątku (V-IX 16.00-18.00, X-IV 15.15-16.45). W obu portach lotniczych banki i punkty wymiany pieniędzy otwarte są przez jakiś czas od wylądowania każdego samolotu. Trzeba pamiętać o zaplanowaniu funduszy na czas prawosławnej Wielkanocy, kiedy ruch turystyczny jest szczególnie wzmożony. Wszystkie banki są wtedy zamknięte od Wielkiego Czwartku aż do środy po świętach. W większości bankomatów zapas gotówki ulega wcześniej czy później wyczerpaniu.

Wstajesz rano, nie za wcześnie, spokojnie zjadasz śniadanie w hotelu wpatrując się  morze, pakujesz wynajętego pickup’a, jest ciepło, blisko 20 st. C, skręcając z autostrady w drogę na północ, w kierunku gór Troodos. Auto powoli pnie się do góry krętą, dobrze utrzymaną drogą, z każdym kilometrem krajobraz zmienia się – w tyle pozostało rozgrzane, wapienne wybrzeże. Przejeżdżasz pod zupełnie żółto listnymi drzewami, wrażenia jak w czasie typowej, złotej, polskiej jesieni. Powietrze pachnie niesamowicie, kiedy mijasz małe górskie wioski i objeżdżasz wzgórza zamienione na winnice. Jeszcze kilka zakrętów – tu mogą się przydać łańcuchy na koła -  i po niespełna godzinie jazdy jesteś na miejscu, w górach Troodos, cypryjskim centrum narciarstwa

Cypr - ta niewielka wyspa na Morzu Śródziemnym, położona niedaleko wybrzeży Turcji i Libanu, o powierzchni porównywalnej w wielkością województwa opolskiego  ma do zaoferowania w zasadzie wszystko to co dają turystom Wyspy Greckie lub Turecka Riviera. Ale czy tylko to? W oficjalnym folderze reklamowym Cypru można wyczytać, że Cypr jest jednym z nielicznych miejsc na ziemi, gdzie w ciągu jednego dnia można popływać w morzu i w zasadzie równocześnie pojeździć na nartach...

Trudne początki

Historia narciarstwa na Cyprze sięga 1934 roku, kiedy grupa ludzi założyła pierwszy na wyspie klub górski. Niestety, II Woja Światowa pokrzyżowała wszelkie plany. Dopiero założony w 1947 roku Cypryjski Klub Narciarski zajął się rozwojem narciarstwa na wyspie. Pierwszy wyciąg został wybudowany na wschodnim zboczu najwyższej góry Cypru, Olimpos 1951 m n.p.m. Drugi wyciąg oddano do użytku zaraz potem, w 1951 roku. Ówczesny system wyciągów napędzał przystosowany specjalnie silnik Forda.

Po odzyskaniu niepodległości (do 1960 Cypr był kolonią Wielkiej Brytanii), przemianowano klub narciarski w federację narciarską pod auspicjami FIS i założono pięć różnych oddziałów regionalnych. Aż do 1968 roku nad systemem wyciągów czuwała armia brytyjska, dopiero w 1968 roku Cypryjski Klub Narciarski  wybudował własny wyciąg w Sun Valley (Słonecznej Dolinie), a po nim kolejne – na północnym zboczu Olimpos (w 1973 roku)– nazwany został Hermes, zaś wybudowany w 1986 roku – Hera. Równocześnie trwały prace nad tyczeniem tras zjazdowych, których do 1986 roku powstało 9. Każdy z wyciągów posiada własną infrastrukturę gastronomiczną.

Równolegle z rozbudową bazy na Cyprze powstawały szkoły narciarskie co zaowocowało pierwszymi ogólno cypryjskimi zawodami narciarskimi w 1960 roku. Od 1963 roku cypryjscy zawodnicy starują w większości zawodów klasy międzynarodowej łącznie z Mistrzostwami Świata, gdzie pierwszy raz pokazali się w 1978 roku w Garmish Partenkirshen. W roku 1980 wystartowali w Olimpiadzie Zimowej w Lake Placid. Same stoki Olimpos są dziś areną zawodów klasy międzynarodowej.

Z mitologią za pan brat!

Cypr to chyba jedyny narciarski region na ziemi, w którym stosowane  nazewnictwo pozwala nam wczuć się w klimat greckich mitów – nawet w czasie podjeżdżania orczykiem do góry.

Wyciągi i trasy narciarskie usytuowane są w dwóch miejscach i nie należą do najtrudniejszych. Północne zbacza Olimpos przecinają dwa wyciągi orczykowe: Hera, długi na 350 metrów oraz Zeus, 500 metrowej długości. Trasy pod tym drugim przeznaczone są raczej dla zaawansowanych narciarzy. Bez jakiejkolwiek obawy mogą zjeżdżać trasą wzdłuż wyciągu Hera początkujący amatorzy białego szaleństwa.

Sun Valley obsługują także dwa wyciągi: Afrodyta oraz Hermes –o długości 150 metrów każdy. Na trasie wzdłuż Hermesa powinni zjeżdżać raczej zaawansowani narciarze, swobodnie można polecić Afrodytę początkującym.

Co ciekawe: na północnym zboczu Olimpos, wzdłuż wyciągu Zeus wytyczono długą na 370 metrów trasę zjazdową, która zyskała homologacje FIS. Zjazd rozpoczyna się na 1920 metrach i kończy na 1800 m.

Aby wybrać się na narty nie trzeba posiadać własnego sprzętu. Tym bardziej, że transport w samolocie pary nart, butów  - mógłby okazać się kłopotliwy – choćby z powodu nadbagażu. Wypożyczalnie sprzętu znajdują się zarówno przy wyciągach w Sun Valley jak i stokach północnych Olimpu. Jedyny problem z jakim możemy się spotkać to.... brak sprzętu do wypożyczenia – szczególnie wtedy, kiedy pojawimy się na w wypożyczani niezbyt wcześnie rano... Wypożyczyć  można najnowszy sprzęt najlepszych marek jak Atomic Rossignol czy Salomon. Koszt wypożyczenia nart i butów to kwota ok.  80 zł na dzień (ok. 9.5 funta cypryjskiego)

Zakwaterowanie

W samym Troodos Square znajdują się tylko dwa hotele, położone ok. 2 km od wyciągów. Najlepsze rozwiązanie to znaleźć zakwaterowanie w okolicznych wioskach, gdzie znajduje się bardzo dobrze utrzymana baza agroturystyczna - zakwaterowanie w typowym, budowanych z kamienia cypryjskich domach dostarcza niemałych wrażeń.

Nocleg w trzy gwiazdowym hotelu to kwota ok. 200 zł od osoby – w pokoju dwuosobowym i ok. 100 zł w dwugwiazdkowym obiekcie. Od cen można jeszcze odliczyć 20% upust, w związku z tym, że zima na Cyprze to okres poza właściwym sezonem turystycznym.

Apreski jedyne w swoim rodzaju

Po całym dniu szusowania Cypr ma do zaproponowanie rzecz niesamowitą – kąpiel w Morzu Śródziemnym. Wspaniałe plaże znajdują się we wszystkich kurortach południowego wybrzeża -najbardziej malownicze w okolicy Skały Afrodyty (w połowie drogi z Limassol do Phapos) oraz na Cape Gecko, niedaleko Agia Napa.

Informacje praktyczne

 

Baza narciarska:

• Sezon: od połowy grudnia do połowy marca, wyciągi czynne od godz. 9 do godz. 16
• Wysokość terenów narciarskich: 1500 m n.p.m – 1951 m n.p.m
• Ilość wyciągów: 4
• Długość tras: 6 km
• Niebieskie: 2 km
• Czerwone: 2 km
• Czarne: 2 km
• Najdłuższy zjazd: 2 km, różnica wzniesień 451 m
• Skipass: ok. 100 zł/dzień, ok. 65 zł/pół dnia

Małe państwo - duża wyspa - gościnna, egzotyczna wyspa położona na przecięciu szlaków łączących Azję, Afrykę i Europę. Najłagodniejszy i najbardziej słoneczny klimat w basenie Morza Śródziemnego.

Sezon na Cyprze trwa cały rok! - gdy temperatura spadnie, góry Troodos zaczynają żyć własnym życiem. Region w głębi wyspy przyciąga zabytkami m.in. 10 kościołami bizantyjskimi wpisanymi na listę światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Chociaż Cypr jest państwem małym, dzięki bogatej ofercie dla turystów cieszy się ogromną popularnością wśród miłośników wakacyjnych przygód i wypoczynku.

Najpopularniejsze plaże znajdują się w rejonie Coral Beach i Agia Napa - rozrywkowego regionu, który najprzyjemniej zwiedzać po zachodzie słońca.

 Ale Cypr, to nie tylko piaszczyste, złote plaże - to również bogactwo zabytków kultury i starannie pielęgnowana tradycja, widoczna w tańcu, śpiewie i przekazywanych przez starsze pokolenia legendach.

Atrakcją mogą być parki wodne, pola golfowe, akwarium oceaniczne w Protaras czy parki tematyczne: swiat Strusia w Agios Ioannis Malountas; Park Wielbłąda w Larnace, sanktuarium osiołka. Dużo satysfakcji na Cyprze znajdą miłosnicy sportów, szczególnie wodnych: surfingu, nurkowania, kajaków. Dodatkową atrakcją są liczne imprezy organizowane zwłaszcza w sezonie letnim, największym zainteresowaniem turystów cieszy się organizowany we wrześniu Festiwal Wina, podczas którego można posmakować najbardziej wykwintnych, cypryjskich trunków oraz win domowej roboty.

Na Cyprze jest 48 szlaków pieszych o łącznej długości 200 km. Szlaki rowerowe mają zróżnicowaną długość, począwszy od kilkunastokilometrowych, kończąc na liczących 170 km. Wypożyczalnie rowerów można spotkać na każdym kroku. Szlaki są niezwykle malownicze, przebiegają głównie w Górach Troodos i na Półwyspie Akamas, łączą wioski, klasztory i inne ciekawe miejsca.

• kwiecień - maj - Festiwal Dzikich Kwiatów Cypru kwiecień
• maj - obchody Wielkanocy
• lipiec i wrzesień - Festiwal Truskawek, radosnym obchodom towarzyszy oczywiście konsumpcja
• przełom sierpnia i września - koncerty przy Pełni Księżyca w Limassol, Pafos i innych miastach
• wrzesień - Festiwal Lefkary oraz Festiwal Wina w Limassol - tradycyjna, coroczna impreza, której celem jest celebrowanie kultu wina. Obchodom towarzyszy bezpłatna degustacja każdego rodzaju wina.
• październik - Festiwal Afrodyty w Pafos

Ostatnim hitem na Cyprze jest agroturystyka, która znacznie różni się od polskiej. Turyści mieszkają w cypryjskich wioskach, w domach budowanych tradycyjnym sposobem z kamienia. Domy takie wyposażone są w klimatyzację i najnowsze urządzenia, co sprawia, że turysta czuje pełen komfort. Agroturystyka cypryjska to podpatrywanie produkcji miejscowego wina lub sera halloumi, obiady w tradycyjnych tawernach i wtopienie się w życie wioski. Po kilku dniach turysta czuje się wręcz jednym z mieszkańców wioski. (www.agrotourism.com.cy)

Kuchnia cypryjska jest typową kuchnią śródziemnomorską, może odrobinę lżejszą. Dużą popularnością cieszą się dania z ryb, a także "przegryzki" takie jak: figi, orzechy, pestki i ziarna, oliwki. Z jednej strony na wyspie jest wiele oryginalnych przysmaków i kulinarnych zwyczajów, a z drugiej strony - podobnie jak w kulturze i zwyczajach - można zauważyć wpływy państw poprzez historię związanych z Cyprem.

Mezedhes to kulinarna przygoda. "Za jednym podejściem" można skosztować do 30 dań, które najlepiej charakteryzują cypryjski smak. Na początek zielone i czarne oliwki z sokiem z cytryny, czosnkiem lub ziołami. Jako przystawka będą sosy z warzywami i przyprawami o egzotycznie brzmiących nazwach: tahini, skordalia, taramosalata, talattouri - podawane z wiejskim chlebem. Dla zdeterminowanych - octapodi krasato - ośmiornice w czerwonym winie oraz karaoli yahni - ślimaki w sosie pomidorowym.Następne w kolejce czekają zalatina i moungra - marynowane kapary i kalafior. Nie może zabraknąć ryb: smażonych wędzonych, gotowanych i przyrządzanych na wszelkie możliwe sposoby z bukietem różnorodnych ziół i przypraw. Jedne z najpopularniejszych dań to: ser halloumi - twardy, wędzony wyrabiany z koziego mleka, lountza - wędzone i marynowane kawałki wieprzowiny, keftedes - mięsne kuleczki, loukanika - wędzone cypryjskie kiełbaski. Do głównych dań zalicza się także afelia - przowinę gotowaną w czerwonym winieussakas - pasztecik z warstw siekanego mięsa, ziół i warzyw, Stifado - cebulowy gulasz z wołowiny.

Oddzielną historią jest przygoda z cypryjskimi winami. Do najsłynniejszych należy Commandaria - wino, którego receptura pamięta czasy Ryszarda Lwie Serce. Przypuszcza się, że receptura węgierskiego Tokaja, wina Maderia czy Masala zostały opracowane na bazie cypryjskich przepisów. Commandaria Alasia to najstarsze wino. Wytwarzane z czerwonego Mavro i białego Xynisteri. Po fermentacji w glinianych kadziach w naturalny sposób uzyskuje 15% alkoholu. przechowywane przynajmniej przez 5 lat. Podobno sułtan Sulejman II podbił w 1571 r. wyspę, aby zdobyć Commandarię i dla niej jednej uczynił odstępstwo od reguł islamu.

Na Nowy Rok przygotowuje się ciasto Vasilopitta, do którego wkłada się monetę. Szczęście będzie sprzyjać temu, kto znajdzie ją w swojej porcji.